Gerechtigheid graag! Waarom Casa Milà eigenlijk Casa Guardiola zou moeten heten

Casa Guardiola

Casa Guardiola

Hij maakte fortuin met zijn koffieplantages, bezat een deel van het Panama-kanaal en bedacht een eigen taal voor zeelui.
Sommige (veel) mensen maken naam met minder. Maar wie kent Josep Guardiola i Grau (1831-1901) nog? Zijn huidige faam lijkt beperkt tot zijn geboorteplaats L´Aleixar, een gehucht in de provincie Tarragona.

L´Aleixar
Nog geen duizend inwoners telt het, naast vijf pleinen, een laan en een stuk of vijftien straten. Een van die straten draagt Guardiola´s naam. En op de gemeentelijke website staat de biografie van Don José – zoals ze hem in L´Aleixar noemen. Don José was een ´hele meneer´, lezen we. Groot en gezet, en voorzien van een snor die hem het uiterlijk gaf van een Russische aristocraat. Proper was hij ook. Guardiola nam dagelijks een bad, meldt de biografie. Hoe de gemeente dat weet, is mij een raadsel, maar oordeelt u over Peps uiterlijk hieronder zelf.

Josep Guardiola

Josep Guardiola i Grau (1831-1901)

Paardrit van twee dagen
Veel eerder dan dit fotomoment had de waarschijnlijk toen nog slanke en op avontuur beluste Guardiola zijn geboorteplaats verlaten. Als 16-jarige belandde hij via Engeland in San Francisco, waar hij als makelaar al snel voldoende geld maakte om zichzelf eigenaar te mogen noemen van twee huizen.

Een ander is daar tevreden mee. Zo niet de rusteloze Pep. Een paar jaar later vinden we hem terug in Guatemala, als eigenaar van een koffie- en rietsuikerplantage, vreemd genoeg El Chocolá genaamd. Het ging niet bepaald om een chocolaatje: een rondje over het terrein betekende een paardrit van twee dagen. Guardiola kon deze superplantage kopen dankzij het patent op zijn uitvinding, een suikerverwerkingsmachine.

Orba
De man uit L´Aleixar deed nóg een uitvinding, zij het een zonder veel succes. De veeltalige zakenman (hij sprak Catalaans, Spaans, Engels, Frans en Duits) bedacht Orba. Een kunsttaal, bedoeld als handig onderling communicatiemiddel voor zeelui en ander reislustig volk. Zijn kosmal idioma (universele taal) had dus niet ´de pretentie om welke taal dan ook te vervangen of te verdringen´ benadrukte Guardiola in het ‘Orbat cursusboek’ dat hij schreef.

Dat is dan ook niet gebeurd: voor zover bekend is de bedenker zelf tot nu toe de enige mens die het schone Orba beheerste. Voor wie het wil proberen, een voorbeeld: Y Gramatiko studirsobie am serense esta pratse korrétsen (De grammatica bestudeer je om correct te leren praten).

Kosmal Idioma Gramatiko Uti Nove Prata Da José Guardiola werd in 1893 gepubliceerd in Parijs. Guardiala had daar een woning gekocht, toen hij na vier decennia Amerika definitief naar Europa was teruggekeerd, twintig miljoen peseta’s rijker. Zijn plantage had hij met veel winst verkocht, juist voordat de koffiemarkt instortte. En aan de VS verpatste hij voor heel veel geld zijn aandelen in het Panamakanaal.

Het goede leven
De steenrijke Guardiola leefde voortaan het goede leven, afwisselend in Parijs, Barcelona en L´Aleixar. Slechts één ding ontbrak aan zijn geluk: een vrouw. Maar ook daar had de voorzienigheid een oplossing voor. Of misschien was het wel zijn mulatdochter Lola, souvenir van zijn Amerikaanse tijd – een zoon bleef in Guatamala achter.
Slechts één ding ontbrak aan zijn geluk: een vrouw.

zestiger Guardiola viel als een blok voor de 21-jarige Roser

 

Hoe dan ook, zestiger Guardiola viel in 1891 als een blok voor Lola´s vriendin, de 21-jarige Roser, voluit Rosario Segimon i Artells (1870-1964). Roser kwam uit het naburige Reus, tevens geboorteplaats van ene Antonio Gaudí. Ook over Roser heeft de gemeente L´Aleixar aardige details te melden: ´Rosario was van een grote schoonheid,  met een blanke huid en een damesfiguurtje van porcelein´.

Rosario Segimon i Artells (1870-1964)

Rosario Segimon i Artells (1870-1964)

Waar of niet waar,  – oordeelt u ook over haar uiterlijk (bovenstaande foto is genomen op latere leeftijd, denk ik) vooral zelf – de nieuwbakken geliefden kenden weinig twijfel. Nog hetzelfde jaar trouwden ze. Het jonge paar vestigde zich in Parijs, vergezeld van twee bedienden, twee koks, een wasvrouw, een strijkster en een kapster. Tweede en derde huizen waren er in Barcelona en Blanes. Plezierreisjes hadden als bestemming de VS en Egypte.

Casa Milà
Aan ieders geluk komt een einde, zelfs aan dat van Josep Guardiola. In 1901 overleed hij aan een verstopte slagader. Na de dood van Josep vond Roser in de warmwaterbronnen van Vichy troost in de armen van een jonge bourgeois dandy uit Barcelona, Pere Milà. In 1903 trouwde deze niet onbemiddelde ondernemer met de nog veel rijkere Roser. In 1905 kochten ze een stuk grond aan de Passeig de Gracia. Streekgenoot Gaudí werd gevraagd een huis te bouwen.

Pere Milà (1874-1940)

Pere Milà (1874-1940), bourgeois dandy te Barcelona

Casa Milà heet het nu wereldberoemde huis; gebouwd dankzij de meer dan vijftien miljoen peseta´s die Josep Guardiola aan zijn vrouw achterliet.

Sommigen beweren dat het huis om die reden Casa Guardiola zou moeten heten. Interessante gedachte. Want wie weet zou Josep Guardiola dan net zo bekend zijn als zijn naamgenoot, de oud-trainer van FC Barcelona. ´Pep Guardiola? Die van het huis of van het voetbal?´

Zoon van verdienste
De geschiedenis heeft een beetje voor rechter gespeeld. Casa Milà is immers vooral bekend als La Pedrera (de steengroeve), een door de burgers van Barcelona bedachte spotnaam.

Straatbeeld in L´Aleixar, begin vorige eeuw

Straatbeeld in L´Aleixar, begin vorige eeuw

En L´Aleixar is trots op zijn Pep. Al in 1897, dus nog tijdens zijn leven, werd Guardiola benoemd tot ´zoon van verdienste´. Nu had Pep ook het nodige voor zijn geboortedorp gedaan. Hij liet er onder meer een armenschool bouwen, en een ziekenhuis, dat in 1892 werd ingewijd. Ook de gemeentelijke begraafplaats kwam er dankzij hem. Uiteraard ligt de zoon van verdienste er zelf begraven, samen met zijn vrouw. Deze overleefde haar tweede man Pere Milà bijna een kwart eeuw. Tot haar dood in 1964 woonde ze in het huis betaald met het geld van echtgenoot nummer één.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: