De heilige Antonius viert feest in Barcelona

Sant Antoni 2014‘De week van de baarden’ wordt hij genoemd, deze week van wat de Catalanen altijd beschouwen als de koudste wintermaand. (En, eerlijk is eerlijk, januari ís dat ook vaak, meten/weten de meteorologen.) In de baardige week regeren de drie broers, wordt in Catalonië gezegd: Hoest, Snot en Kou.

In de baardige week regeren drie broers: Hoest, Snot en Kou

En die baarden dan? Dat zijn drie baardige heiligen die deze week hun feestdag hebben. Het gaat om Paulus de Heremiet, (15 jan), Maurus van Glanfeuil (18 jan) – last van heesheid of jicht? Bid tot Maurus! – en  als derde Antonius Abt, schutspatroon van onder meer de huisdieren en de goederenvervoerders (17 jan).

Sant Antoni 2

Maurus, Anton en Paulus, ‘die hebben baarden, die hebben baarden’.

Drie rondgangen

Het feest van de laatste wordt op of rond 17 januari in veel Catalaanse dorpen en steden uitbundig gevierd. Uiteraard ook in de Barcelonese buurt Sant Antoni, en dat al sinds 1826. Tegenwoordig is het Festa dels Tres Tombs (Feest van de Drie Rondgangen), onderdeel van het jaarlijkse buurtfeest van Sant Antoni.

Tomsjaen40

De Tres Tombes, rond 1940.

Begonnen wordt met de Cavalcada, een feestelijk parade door de stad van historische brandweerwagens, bierkarossen, lijkkoetsen, enfin, van zo´n beetje alles wat ooit door een paard, ezel of ander trekdier werd voortgetrokken. Telde de parade vroeger drie rondjes (vandaar de naam) tegen de klok in, tegenwoordig gaat de stoet in één keer richting eindpunt, dit jaar het Plaça de Sant Jaume.

Tres Tombs 1948

Tres Tombs 1948

Onderweg heeft dan al deel 2 van het ritueel plaatsgevonden, het zegenen van de dieren door de dienstdoende priester. Dit gebeurt voor Sant Antoni´s ‘eigen’ school´, de Escola Pia de Sant Antoni op de Ronda de Sant Pau. (Op dezelfde plek stond tot 1936 de kerk van Sant Antoni). Eerst zijn de paradedieren aan de beurt. Is de stoet voorbij, dan volgen de honden, katten, hamsters et cetera et cetera van de toegestroomde Barcelonezen.

Sant Antoni 3

Het zegenen van de dieren, jaren ’60.

Kluizenaarsrust

De historische Antonius (circa 251-circa 353!) ondertussen, heeft niets van doen met Barcelona. Het grootste deel van zijn leven leidde hij een kluizenaarsbestaan in een Egyptische woestijn. Verder dan Alexandrië, een paar honderd kilometer verderop, is hij niet gekomen.

Uiteraard zijn de Barcelonezen graag bereid hem alsnog naar hun stad te halen, al is het maar via een legende. Die vertelt dat Antonius´ kluizenaarsrust op een gegeven moment ruw werd verstoord door een boodschapper van de gouverneur van Barcino. Diens dochter was ernstig ziek, meldde de boodschapper.  Of Antonius, wiens faam als genezer kennelijk zeer wijd verspreid was, zich maar met de nodige spoed naar Barcino wilde begeven.

De oorsprong  is mogelijk een Romeins ritueel voor Jupiter

Nauwelijks was de heilige man daar aangekomen, of hij trof in een van de straten een varken met een gebroken poot. Antonius gaf het edele dier zijn zegen en, ja hoor, het beest had weer vier gezonde stappers.

Hoe het met de zieke gouverneursdochter afliep vermeldt het verhaal niet, maar nu weet u waarom Antonius bijna altijd met een varken wordt afgebeeld. (Ja, natuurlijk doen in andere streken héél andere verklaringen de ronde.)

Sant Antoni 5

Jupiter

Los van de legende, een dun historisch lijntje tussen de heilige Anton en Barcelona is er misschien toch wel. Net zoals de meeste christelijke feesten heeft ook dat van Sint Antonius heidense wortels. De oorsprong van het feest is mogelijk een ritueel van de Romeinen voor hun oppergod Jupiter,  waarbij de lokale ezels en muildieren, getooid met lauwerkransen, een drievoudige rondgang door de stad zouden hebben gemaakt.

koeien op de Montjuic 1922_cr_cr

Koe op de Montjuïc, 1922.

En hoe heet de bekendste heuvel van Barcelona ook al weer? Juist, Montjuïc, ‘berg van Jupiter’ – al bestaat óók over de herkomst van deze naam onenigheid.

cartell tt bcn 2015Festa dels Tres Tombs,  zaterdag  24 januari 2015
De Cavalcada dels Tres Tombs start om 10.3o uur op de kruising van  C/Floridablanca en C/ Calàbria.

De route: Calàbria /Floridablanca – Comte Borrell-  Parlament- Ronda de Sant Pau- Comte d’Urgell –Tamarit- Villaroel-Floridablanca-Casanova- Sepúldeva- Rda. Sant Antoni – Plaça de Universitat- Pelai- Ramblas- Columbusstandbeeld- Ramblas-Ferran- Plaça Sant Jaume (aankomst 12.45 uur).

Het zegenen van de dieren: vanaf 11.30 uur, voor de Escola Pia de Sant Antoni,  Ronda de Sant Pau 72.

%d bloggers liken dit: